برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

45

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

تجملات و شكوه دربار ، شيوهء زندگى طبقهء حاكم را آن‌چنان تحت تأثير قرار داده بود كه شخصيتهاى رهبرى را طى ده‌ها سال تقريبا فقط ايرانيان تشكيل مىدادند . در زمان « 216 » برمكيان مناصب منشيگرى به دفعات در دست اخلاف كارمندان قديمى ايرانى قرار داشت . « 217 » اينكه بدين طريق رسوم تشكيلات ادارى ايران حفظ مىشد و « ديوانها » ى « 218 » مختلفى به‌عنوان مراجع امور ادارى به وجود آمد ، جاى تعجبى نيست . بتدريج نظام عناوين ايرانى و اعطاى « جامهء افتخارى » ( خلعت ) « 219 » كه براى امويان ناشناخته بود ، نيز به اين امور اضافه شد . همچنين ادارهء دربار خليفه ، ترتيب بازيهاى نمايشى ، و موارد مشابه ديگر ، « 220 » كاملا به نمونه‌هاى ايرانى آن بستگى داشت ؛ شيوهء زندگانى محافل دربارى نيز به اين نمونه‌ها وابسته بود . - آواز ايرانى خيلى زود نزد اعراب جاى باز كرد ؛ « 221 » در همان اوايل و ابتدا از حيره - آوازخوانان ايرانى زن و مرد به دمشق و سپس به بغداد « 222 » آمدند « 223 » ، و هنر خوانندگى و بازيهاى نمايشى ايرانى بسرعت دربار خليفه را فراگرفت . همچنين مدهاى ايرانى ( حمل شاشيه « 224 » ) و اسلحه « 225 » در حدود سال 184 ه / 800 م به همه جا راه يافت « 226 » . به همين ترتيب جشنهاى ايرانى - به‌ويژه

--> ( 216 ) . Syed Suleyman Nadvi : The رجوع كنيد به - Pedersen 74 , 84 ff . ; Browne I 258 ; Markwart , Wehrot 180 . Origin of the Barmakids'' , in der Islamic Culture VI ( 1932 ) , S . 19 - 28 . ( 217 ) . آغاز قرن سوم هجرى قمرى / قرن نهم ميلادى در زمان هارون الرشيد . رجوع كنيد به : جهشيارى : كتاب الوزراء ، ص 285 . ( 218 ) . Kremer , Strifz . XII ; Kremer , C . G . I 65 . ( 219 ) . Brockelmann , Gesch . 100 . ( 220 ) . Kremer , Streifz . 28 f . ( 221 ) . و نيز رجوع كنيد به ( مبحث « موزيك » كتاب حاضر همراه با ضمائم ) Kremer , C . G . I 44 ( 222 ) . كتاب الاغانى / قاهره ج 1 ، ص 251 ، و كتاب الاغانى / بولاق . ج 16 ، ص 13 . ( 223 ) . Kremer , C . G . I 40 - 42 . ( 224 ) . « كلاه تاشكندى » امروزه معروف به موسلين . ( 225 ) . ابن خلدون : العبر ، ج 3 ، ص 275 . ( 226 ) . جهشيارى : كتاب الوزراء ، ص 329 .